Arabuluculuk, 6325 sayılı Kanun ile düzenlenmiş olan hukuki bir müessesedir. Anılan düzenlemeye göre arabuluculuk kurumunun amacı birtakım uyuşmazlıkların çözümünde yargılama aşamasından önce tarafların bir araya getirilerek sulh olmalarını sağlamaya çalışılmaktadır. Bunun sonucunda tarafların mağduriyeti ivedilikle giderilmiş olmakla birlikte mahkemelerin de yükü azaltılmış olacaktır. Hukuki konularda uyuşmazlık yaşayan iki taraf arasında yaşanan anlaşmazlıklarının çözülebilmesi için dava yoluna gitmeden çalışmalar yapan alternatif uyuşmazlık çözüm hukuki yöntemidir.

Birtakım uyuşmazlıklarda, dava açılmasının ön şartı arabuluculuk görüşmelerinin yapılmış olmasıdır, geri kalan hukuk uyuşmazlıklarında ise hızlı ve zahmetsiz sonuca ulaşmak için arabuluculuk müessesesi isteğe bağlı kullanılabilmektedir. Bu tür durumlarda arabulucu taraflarca seçilip görevlendirilebilir. Zorunlu arabuluculuk şartı olan davalarda arabulucu, mahkemece atanabilir. Arabulucular hukuk fakültesi mezunu ve belli bir kıdem sahibi kimseler içinden seçilmektedir.

Arabuluculuk, “zorunlu arabuluculuk” ve “ihtiyari arabuluculuk” olmak üzere ikiye ayrılmaktadır:

• Zorunlu Arabuluculuk: Bazı uyuşmazlıklar için mahkemeye dava açmadan önce arabulucuya gitme zorunluluğu vardır. Zorunlu arabuluculuk, bu uyuşmazlıklar açısından dava şartıdır. Yani, arabulucuya gitmeden açılan dava, dava şartı yokluğu nedeniyle reddedilir. Ticari davalar, kira uyuşmazlıkları ve iş davalarına konu olan bazı talepler (kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, maaşlar vb.) zorunlu arabuluculuk kapsamına alınmıştır.
• İhtiyari Arabuluculuk: İhtiyari arabuluculuk, tarafların bir arabulucuya gitme zorunluluğu olmadığı halde uyuşmazlığın çözümü için dava açmadan önce arabulucuya başvurmayı tercih etmesidir. Taraflar üzerinde tasarruf edebilecekleri her türlü özel hukuk uyuşmazlığıyla ilgili ihtiyari arabuluculuk yoluna başvurabilir.